ВатанымТатарстан

Патша заманында мәгъри­фәтчеләргә халыкка аң-белем бирүләре бигрәк тә авыр булган инде. Минем әбиемнең әтисе Вәлиәхмәт “Троицк” мәдрәсәсендә укыганда кача-поса приходская школада рус телен үзләштерә. Указлы мулла-мөгаллим булып туган ягы Әлмәт районы Миңнебай авылына кайтып мәгърифәтче Фатих Кәрим белән бергә белем биргәннәр. Тәҗрибәне ул төрле авыл мәдрәсәләрендә ­туплаган. Зәй районының Кадер авылына да җибәрәләр аны. Әмма бу авылда мәчет белән мәдрәсә түгел, бер хә­реф танучы да булмый. Вәлиәхмәт авылга килү белән мәчет-мәдрәсә җиткерү артыннан йөри башлый. Ләкин авыл кешеләре “урыс мулла”га балаларыбызны укытырга бирмибез дип кырт кисәләр. Бу белем йортын авыл кеше­ләре йоклагач, төнлә урманнан атлар белән агач ташып төзиләр. Әкренләп анда балалар укырга йөри башлый. Халык надан, укы...

Алинә Хәбибуллинаның “Журналист кем өчен яза?” дигән язмасы белән танышып чыкканнан соң, инде әллә кайчаннан бирле күңелне борчып килгән, язасы килеп тә кулга каләм алырга батырчылык итмичә йөргән бер күренеш хакында минем дә әйтәсем килеп китте. Алинә журналистикадагы кайбер мөһим проблемаларны күтәрү белән бергә, язмасы аша республикабызда яшәгән татарлар өчен тагын да мөһим бер проблеманы уздыра. Әлеге дә баягы ике теллелек проблемасы ярылып ята монда. Татар теленең республика күләмендә тоткан урыны шәйләнә, аның шундый түбән дәрәҗәдә булуын аңлап йөрәк әрни. Мин – авыл баласы, ирем – Казаннан. Татар булса да, рус мохитендә үсеп, гел рус те­лендә генә аралашырга кү­неккән. Өйләнешкәч тә аның: “Минем белән күбрәк татарча сөйләшергә тырыш әле”, – диюен ишеткәч, горурланы...

// РАМИЛӘ МОРАТОВА // Җырласаң да юк, еласаң да юк, диюләре шушы була торгандыр инде. Соңгы мәртәбә яңгырны кайчан күргәнебезне дә оныттык. Аның тагын кайчан явасы шулай ук билгесез. Синоптикларның барысын бергә җыеп хет ялга җибәр, барыбер яңалык әйтмиләр, көн дә бер сүз: аяз һава һәм 40 градус эссе. Янгын сүндерүчеләр белән коткаручыларга гына эш артты. Урманнар, авыллар яна, халык суга батып харап була. Казан тирәсен исә соңгы көннәрдә тагын бер афәт борчый: Биектау районындагы торф янгыннары шәһәрне тө­тен белән каплады. Көндез кояш кыздырганлыктан ул бераз таралса да, кич җитүгә урамда гына түгел, өйдә дә сулар һава калмый. Тәрәзәне ябар идең, эссегә чыдар хәл юк. Мондый һава сәламәт бәндәләрне дә хәлдән тайдыра, авыруларга Алла ярдәм бирсен, дияр...