ИҖТИМАГЫЙ-СӘЯСИ ГОМУМТАТАР ГАЗЕТАСЫ

/№ 122, 19.08.2017/

Йөзгә кызыллык килмәсме?


6-8 июльдә Лаеш районының Олы Кабан авылы янәшәсендә урнашкан Татарстан авыл хуҗалыгы фәнни-тикшеренү институ­тының тәҗрибә кырына Россиянең һәр төбәгеннән генә түгел, дөньяның күп илләреннән кунаклар җыйнала. Аларны, беренче чиратта, республика авыл хуҗалыгындагы эш нәтиҗәләре, алдынгы тәҗрибә, яңа техника һәм технологияләр кызыксындырачак.

2-1
Эш нәтиҗәләренә кил­гәндә, игенчелек һәм тер­лекчелектә генә түгел, яшел­чә, җиләк-җимеш үстерү, авыл хуҗалыгының башка тармакларында ирешел­гән­нәр алып мактарлык ук булмаса да, салып таптарлык түгел анысы. Тулаем алганда, Татарстан  авыл хуҗа­лыгы­ның күп юнәлешлә­рен­дә Россиядә беренче дүрт­лектә санала. Узган елның шактый катлаулы килүенә карамас­тан, кырлардан 4,3 миллион тонна ашлык, рекордлы күрсәткеч – 2 миллион 300 мең тонна шикәр чөгендере, 1 миллион 400 мең тонна бәрәңге һәм 400 мең тоннадан артык төрле яшелчә уңышы җыеп алынды.


Ел дәвамында 486 мең тонна ит, 1 миллион 765 мең тонна сөт җитештерелде.
“Бөтенроссия кыр кө­не”нең  нәкъ менә Татарстан җирлегендә узуы да ире­шелгәннәргә бәйле.

Булачак уңышның нигезе нык

Авыл хуҗалыгында бер генә ел да берсен берсе кабатламый диләр. Табигать шартлары да үзгәрә. Галим­нәр әйтүенчә, 12 мең елга сузылган җитештерү тарихында кешеләр һава шартларына яраклашу белән беррәттән яңа төр чәчүлек, терлекнең нәселен яхшырту – кыскасы, авыл хуҗалы­гының һәр юнәлешендә киләчәкне кайгыртып яшәр­гә мәҗбүр.


Җир шарында һаман да арта баручы кешеләрне тукландыруның башка юлы да юк бугай. Җитмәсә, бел­гечләр тагын 30 елдан азык-төлек җитештерү күләме ким дигәндә 70 процентка артмаса, йөзлә­рчә миллион кешенең ачлыктан һәлак булуы мөмкин дип чаң суга.


Шөкер, Татарстанда барлык төр азык-төлек үзе­без өчен генә түгел, чит илләргә дә өлеш чыгарырлык кү­ләмдә җитештерелә. Тик бу әле авыл хуҗа­лы­гында продукция җитеш­те­рүчеләргә тынычлап яшәргә мөмкин дигән сүз түгел. Алда торган максатларга ире­шү өчен, тер­лекчелектә ел саен 5 процент, ә игенче­ләребезгә 10 процент үсеш белән эш­ләргә кирәк. Әй­тергә кирәк, бик катлаулы, тормышка ашыру шактый кыен максат бу.


Татарстан Премьер-ми­нистры урынбасары – авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министры Марат Әхмәтов әйтүенчә, авыл хуҗалыгын­да хезмәт куючы һәркем үз бурычларын намус белән үтәгәндә, әлеге максатларга ирешеп була.
Бүген башкарасы эшләр иртәгәгә калганда, нибары  ярты елдан соң киләчәк 10 меңнән артык кунаклар алдында да йөз кызыллыгы алуыбыз бар.
Рәсми саннардан кү­ренгәнчә, хуҗалыкларда  1 миллион 880 мең гектар җир көздән эшкәртелгән. Тик, шуның нибары 450 мең гектары гына тирән сөрел­гән.


Белгечләр көздән чәчел­гән 586 мең гектар иген­нәрнең торышыннан канә­гать. Кар катламының калын булуы, бердән, игеннәрне өшүдән сакласа, икенчедән, язын дым җитәрлек булуына өметләндерә.


Ашламадан башлана       

Хуҗалыкларда техника төзәтү, югары җитештерүчән орлык туплау буенча да эшлисе эшләр байтак әле. Әмма, иң борчыганы – ашлама туп­лау. Алдынгы хуҗа­лыклар тәҗрибәсе раславынча, иген­нәрне тиешлечә тукландырмый торып, мул уңышка өмет итеп булмый. Актаныш районы авыл хуҗалыгы идарәсе җитәк­чесе Дәниф Харисов әйтүен­чә, табигать шартлары нинди булуга да карамастан, соңгы 12 елда район иген­челәренең уртача 150 мең тонна ашлык җыеп алулары да игеннәрне тиешенчә тук­ландыруга бәйле.


Республика җитәкчелеге, язгы чәчү башланганчы, ху­җа­лыклар алдына гектарына 65 килограмм тәэсир итү көченә ия ашлама туплауны максат итеп куйган иде. Ашлама туп­лау Зәй, Тукай, Сарман, Тә­теш, Актаныш, Бал­тач, Саба һәм кайбер башка район ху­җа­лыкла­рын­да аеруча яхшы бара. Әлеге районнар­ның Рос­сия күләмендә узачак чарага җыйналган кунаклар алдында йөзләре кызармаячагына шик юк. Әмма әлегә гектарына нибары 7,6 килограмм ашлама туплый алган Яңа Чишмә, Бөгелмә (10,5), Чир­мешән (11,3), Югары Ослан (13,9), Лениногорск (15,4) һәм Баулы (16,7) районы хуҗалык­ла­рында эшләр шулай дәвам итсә, үзләрен генә түгел, данлы Татарстаныбызны оятлы итүләре мөмкин.  

(“Ватаным Татарстан”,   /№ 3, 11.01.2017/)


Бу язманы шәхси сәхифәгезгә дә урнаштырыгыз:


Язмага фикерегезне өстәгез

Фикерләр: 0

Архив

Котлыйбыз!

Фотохәбәр