ИҖТИМАГЫЙ-СӘЯСИ ГОМУМТАТАР ГАЗЕТАСЫ

/№ 56, 20.04.2018/

Яшел филне кем ала? Уенчыкка җитди мөнәсәбәт булачак

 

Бүген бала кулындагы уенчыкның һәр дүртенчесе генә үзебезнең илдә эшләнгән. Калганнары – чит илдән, кагыйдә буларак, Кытайдан кайткан. Вәзгыять якын арада ук үзгәрмәгәе. Түрәләр танылган Россия мультфильмнары буенча уенчык җитеште­рү­челәргә акчалата булышырга вәгъдә иткән. Балага “Ну, погоди!”дагы бүре белән куянны бүләк итәсезме?

g1
Заманасы шундый, бала-чага кибет киштәсендәге уенчыкларны без – әти-әниләргә караганда, яхшырак белә. Син теге яки бу уенчыкның кайсы мультфильм­нан икәнен чамаларга өлгер­гәнче, сабый аның исемен үк әйтеп бирә. Сатучылар тәкъдим иткән уенчыкларның күбесе чит ил мультфильмнары буенча эш­ләнгән булуы да гадәти хәл. Ни өчен “Каникулы в Просто­ква­шино”дагы Матроскин мәче янында “Леди Баг и Супер кот”­тагы Супер мәче кәттәрәк санала? Белгечләр әнә шул сорауга җавап тапмакчы. Россия Сәнәгать һәм сәүдә министрлыгы үзебезнең ил мультфильмнары буенча продукция җитештерүчеләргә субсидия бирүгә бәйле закон проектын тәкъдим иткән. Бәлки чебурашка да сабыйларның яраткан уенчыгына әйләнер?!


Башкаладагы зур сәүдә үзәк­ләренең берсендә урнашкан уенчык кибетендә эшләүче Лилия Харисова сүзләренә караганда, бүген кибеткә килүчеләрнең кү­бесенә “Дисней” мультфильмнары каһарманнары кирәк. “Шул ук “Винни-Пух” белән кызыксынучылар сирәк”, – ди матди һәм техник тәэмин итү бүлеге җитәкчесе. Лилия Харисова фикеренчә, җи­тештерүчеләр үзләре дә гаеп­ле. “Чит ил уенчыклары бии, җырлый, төрле якка утлар чәчә, ә безнекеләрнең кул-аяклары гына селкенә. Мондый уенчык белән баланы шаккатырып булмый”, – ди ул. Сыйфатлы, шул ук вакытта баланы кызыксындырырлык уенчык җитештерү шактый кыйм­мәткә төшә. Әлеге эштә беләк кенә аз әле. Мультфильм каһар­манын җитештерә башлау өчен авторлык хокукы кирәк. Субсидия әнә шул лицензияне сатып алырга биреләчәк дип фаразлана да инде.


“Закон проекты хуплау тапкан очракта, җитештерүчеләр җиңел сулап куячак, – ди Балалар товарлары индустриясе предприя­тие­ләре ассоциациясе җитәкчесе Антонина Цицулина. – Ник дисәң, танылган каһарманнарны җи­теш­терергә теләүчеләр лицензия сатып алуга гына да ел саен 30 миллион сумга кадәр акча тота. Мультфильм авторларының кереме елына 1,4 миллиард сумнан артып китә. Лицензиясез эшләү­челәргә исә зур күләмдә штраф яный. Бүген кибет киштәсендә кырыктан артык Россия анимация бренды бар”. Алга таба Фиксиләр, Смешарикларның сафы тагын да ишәячәк дип көтелә. Министрлык вәкилләре әйтүенчә, яңалык кибет киштәсендә үзе­безнең илдә эшләнгән уенчыклар санын гына арттырып калмыйча, Карсылу, өч баһадирны чит ил базарына чыгарырга да ярдәм итәчәк.


Рәсми мәгълүматларга караганда, бүген базардагы уенчык­ларның 22 проценты үзебездә җитештерелгән. Калганнары – чит илдән, кагыйдә буларак, Кытайдан кайткан. Роспотребнадзор белгечләре исә соңгыларын сатып алганда саграк булырга киңәш итә. Кытайдан кайткан курчаклар, мәсәлән, агуларга да мөмкин. “Уенчыкларны йомшак полимер, ягъни медицина эш­ләнмәләре калдыкларыннан ясыйлар. Ул артык җылынган очракта, агулы газлар бүлеп чыгара башлый”, – дип аңлаткан белгечләр. Уенчык сайлаганда аның күрсәтмәсен укырга, материалына, исенә, төсенә игътибар итәргә кушканнар.


Гөлсинә МӨХЕТДИНОВА, тәрбияче (Казан):


– Ватанпәрвәрлек кечкенә яшь­тән үк башлана. Без быел әти-әни­ләргә балаларын Яңа ел тамашасына алып килгәндә, чит ил каһар­ман­нары булып киендер­мәс­кә киңәш иттек. Татар һәм рус халык әкият­ләрендәге аю, бүре, төлкеләр күпкә күркәмрәк бит. Тәрбия барышында балаларга үзебездә төше­релгән мультфильмнарны күрсә­тергә тырышабыз. Яңалыкны хуплыйм.


Артур СИДОРОВ, эшмәкәр (Чаллы):


– Чит илдә җитештерелгән сыйфатсыз уенчыкларны өнә­мим. Яшел фил яки алсу төстәге аю белән уйнаганда бала нинди хис­ләр кичерүен күз алдына да китереп булмый. Мультфильм каһар­маннары белән дә шул ук хәл. Чит илдә төшерелгән тас­маларның кайберләре чынбарлыкка якын да килми. Дүрт яшьлек улымның иң яраткан уен­чыклары­ның берсе – “Ну, по­годи!”дагы бүре.

(“Ватаным Татарстан”,   /№ 6, 12.01.2018/)


Бу язманы шәхси сәхифәгезгә дә урнаштырыгыз:


Язмага фикерегезне өстәгез

Фикерләр: 0

Архив

Котлыйбыз!

Видеохәбәр